اخلاق و ارزش‌ها، دو پدیده‌ی متفاوت – ولی آمیخته به‌هم۲

رشید بهادری

·

·

در شماره ی پیشین از پدیده ی اخلاق و پنج اصل اخلاقی ای که با پیروی از آن ها می توانیم در شناخت از انسان های اخلاق مداری که در آن سمت و سو حرکت می نمایند گفتنی های دل را نوشتم و حالا در این بخش به پدیده ی ارزش ها که بخش پسین این مقوله را احتوا می نماید به تشریح اش می پردازم. ارزش ها را آن چنان که پدیده ی اخلاق را به پنج کتگوری منقسم نمودیم حالا ارزش ها را نیز به پنج گونه تقسیم و مورد ارزیابی قرار می دهیم.

۱–ارزش های همگانی یا نهایی: چنان که از نام اش پیداست این گونه ارزش ها عام بوده به هر فردی تعلق می گیرد و همه ی انسان ها در تلاش اند تا به این باب ارزش ها دسترسی داشته باشند؛ چرا که به دست آوردن شان نیاز شمرده می شود. این ارزش ها عبارت اند از موفقیت، آرامش، احترام، شناخت، خوشحالی و … می باشد. به گمان این قلم چنین آرزومندی ها برای همه و تا نهایت با ارزش می باشد.

۲–  ارزش های رفتاری: این گونه ارزش ها نیز به شخص تعلق می گیرد و هر کسی که این رویکرد ها را ملاک عمل خویش قرار بدهد درهر زمانی به همان پیمانه می تواند از این ارزش ها برخوردار شود و گونه های شان قرار آتی اند: عزم، پشتکار، انضباط و … هرچند به این گونه ارزش ها اهمیت داده شود و در عمل به هر یک از آن ها پرداخته شود به همان پیمانه سقف ارزش ها بالا می رود.

۳–  اهمیت ارزش ها میان افراد: منظور از مناسبات نیک و حسنه میان افراد در جامعه، داد و ستد های با کیفیت؛ یعنی عاری از دغدغه های روزگار می باشد که ارزشش بی نهایت چشمگیر است.

۴–  ارزش های اجتماعی: این نوع ارزش های نیک اجتماعی را در سطوح مختلف جامعه؛ بیشترین از سوی آنانی که در راس هرم قدرت و اقتدار قرار دارند همچنان روابط همگانی میان توده هایی از مردم، رهبری سالم افراد در جامعه و … می باشد.

۵-  ارزش های فرهنگی:  این گونه ارزش ها را در آزادی های نشراتی، خبرنگاری و در مجموع همه فعالیت های فرهنگی یی که در هر سرزمین رایج است جست و جو کرد.

شاید گاهی اتفاق بیفتد که ارزش ها در تضاد قرار بگیرند به گونه ی مثال: شغلی خوب و برازنده به دست می آورید که عاید سرشاری هم نصیب تان می  شود ولی شما در هفته یا ماه باید مسافرت هایی داشته باشید، در این صورت مواظبت از خانواده چطور خواهد شد؟ از همین جا است که شما در پای مقایسه می نشینید و از ارزش های مادی و معنوی ایکه در برابر شما قرار گرفته است همانی که به سود شما تمام می شود یعنی ارزشش را بالاتر به حساب می آورید؛ عمل می نمایید. برای این که هر چه زود تر به نتیجه ی دلخواه تان برسید، به این نکته ها دقت نمایید.

– شناخت ارزش ها: به این معنا که پس از استدلال و مداقه کدام؟ این یا آن.

– اولویت بندی: با درنظرداشت از موقعیت های زمانی و اهداف بلند مدت یا کوتاه؛ ارزشش را دارد یا ندارد.

– برقراری تعادل: این جا است که نوبت می رسد به آن چه در بالا از پیشرفت شغلی و خانواده یاد کردیم. کدام؟

– بازنگری ارزش ها: چون با گذر زمان و تغییر شرایط ارزش ها نیز تغییر می کند، بنابران این جریان را از بهر ارزش آن با هر تغییری بازنگری کرد و با این رویکرد؛ کام شیرین نمود.

– حل خلاقانه از ورطه: دشواری را با تفکری خلاقانه می توان حل کرد یعنی یکی را در سایه ی دیگری قرار داد و بهره برد.

از برای رسیدن و دسترسی به ارزش ها نیاز است انسان در هر گام؛ برد باری، خوشبینی، وفاداری، فروتنی، سخاوت و … را فراموش ننماید.

                                                  پایان


مطالب بیشتر

شاید این مطالب نیز برای شما جالب باشد