واژه ی با معنای رقابت که در اصل یک کلمه عربی به شمار می آید و درزبان فارسی نیز جایگاهی پیدا نموده و با آن که واژه نو پای فارسی(همچشمی) در بدیل از آن به کار گرفته می شود ولی همه ی آن در حول و حوش همین کلمه معنا می دهند.
رقابت در حقیقت تلاشی است برای پیشی گرفتن بر یکدیگر و معنای رقابت (به تاسی از واژه نامه ی دهخدا) تلاش و مقابله کردن دو یا چند نفر یا گروه برای دستیابی به یک هدف مشترک می باشد و اگر ما در پی دریافت مترادف این کلمه بیفتیم آن ها را می شود همچشمی، توقع داشتن، چشمداشت و یا چشم داشتن بر چیزی است.
در گذشته های نچندان دور این کلمه را در کل به معنای آن چه در تعریف بیان داشتیم مدنظر میگرفتند ولی اعتبار از آغارین قرن بیستم این کلمه در کاربرد ازمعنا اش؛ چنان تغییراتی رونما گردید که به مرور زمان در هر عرصه زبانزد عام و خاص گردید و در سرلوحه ی تمام کارها قرار گرفت. در گذشته اگر دو رقیب به گونه ی نمونه دو پهلوان با هم به رقابت می پرداختند هر دو تلاش می نمودند تا حد توان بکوشند تا بر حریف (رقیب) پیروز شوند و اما امروز به کار گیری کلمه ی رقابت را در تمام امور زندگی انسان ها باید در نظر گرفت. از میان می توان فعالیت های رقابتی را در سیاست، زمینه های اقتصادی، علمی، آموزشی، ورزشی و … به کار بست و با تلاش پیگیر و دامنه دار تا کسب موفقیت و رسیدن به آرمانی که هدف شمرده می شود کوشید. از آن جایی که در سیاست داخلی و خارجی یک کشور اگر رقابت ( در همه عرصه های دلخواه ) مد نظر گرفته نشود، چرخ های اقتصادی آن دولت طبق آرزو نخواهد به حرکت بیفتد و اگر این اجرا ادامه یابد اسباب سقوط آن حکومتی که زمام امور را به دست دارد، روز تا روز کارش به اضمحلال و نابودی کشانیده می شود، همچنان در زمینه های علمی به ویژه آموزشی. اگر ما در هر مرحله یی از آموزش رقابت را نادیده بگیریم یا غافل بمانیم واضح و مبرهن است که چرخ های تکنالوژی از کار خواهد افتاد. همین کار را در امور فرهنگی و هنری نیز باید در نظرداشت.
در روند زندگی ما انسان ها به ویژه در این زمانه ی پر از آشوب و آکنده از دغدغه که در هر لحظه اش می توان جنب و جوش و تلاش را آشکارا دید یا درک کرد، اگر پا به پای این گرایش ها قدم نگذاشت و از درخشش دستاورد هایی که سخت با آن ها نیازمند هستیم آگاهی نداشته باشیم ما هرگز به مرام خویش نایل نخواهیم شد و درعوض دیگرانی که دراین راه کوشا هستند و از اثر رقابت های سالم به جایگاهی رسیده اند، هنوز هم آن رفته راه را دنبال می کنند تا هر چه زود تر و راحت تر به اهداف شان نایل گردند.
حالا که از معنا و مفهوم رقابت آگاه شدیم چه بهتر که از ویژه گی های مبرم این عملکرد نیز صحبتی داشته باشیم:
اولین ویژه گی رقابت را می توان در سالم بودن آن جستجو کرد چون هر رقابت مستلزم سالم بودن آن است. رقابت را با زور، جبر و تهدید نمی توان به مقصد رساند. اگر هر رقابتی به منظور بهبودی هر امری در جامعه به راه افتد و آن هم سالم باشد؛ هویداست که حاصل اش بهتر است.
رقابت در حقیقت نتیجه ی اجتناب ناپذیر؛ از کمبودی است که در جامعه احساس می گردد ورنه رقابت های خود خواسته و عقده یی باعث حقارت این و آن شده که در نتیجه تعامل از برای داد و ستد را برهم می زند.
رقابت های ناسالم در بیشترین حالات نتنها باعث عدم پیشرفت در معامله می شود بلکه هر دو سوی ذی دخل را در دشمنی با هم قرار می دهد.
از آن جایی که رقابت های ناسالم روی اغراض شخصی بنا می گردد بنابران این اجرا در حقیقت تیشه ی است که نخواسته به ریشه ی خود می زند و در نهایت از پا می افتد ولی در رقابت های سالم نتنها نیازمندی ها رفع می گردد در بدیل هر سو در صدد نو آوری ها، گسترش و فراهم نمودن تسهیلات عامه برای مردم خویش گام می بردارند. پیشرفت در رقابت به هر سمت و سویی که باشد نباید خار چشم دیگری یا دیگرانی تلقی شود چون نفع آن به سود همگان حتا همین رقبا نیز می انجامد و اگر رقیبی از روی همچشمی به پیشرفت جانب مقابل حسادت به خرچ بدهد و در فکر توقف آن بیفتد، این عمل شنیع نتنها به جامعه صدمه می رساند بلکه خودش یا خود شان در این آتش خود افروخته می سوزند. رقابت را چه بهتر که خردمندانه و هوشیارانه انجام داد؛ به رقیب موقع داد تا در رقابت سالم یکی از دیگری سبقت بجویند، بهترین ها را کشف و در نهایت بوجود آورند. به همین خاطر است که در سراسر جهان شاهد مسابقات ورزشی هستیم یا در مکتب ها و دیگر موسسات تعلیمی مسابقات سالم ورزشی را در رقابت با همدیگر به راه می اندازند و این رقابت ها انگیزه می شود تا دور هم جمع شوند و در فضای باهمی (اخلاق ورزشی) آن هم از اثر رقابت های سالم، الگویی به دیگران باشند.
